Wat zijn effectieve methodes tegen (digitaal) pesten?

De voortzetting van een discussie op LinkIn

 

Wat voorafging:

Owner, VOF Het Pestbriefje

Zolang de openbare IP-adressen als geheime informatie worden afgeschermd kun je er niet tegen optreden. Dit is eigenlijk net zo achterlijk als het afplakken van alle kentekens van auto’s. Ik heb hiervoor gepleit bij Hyves als lid van het Expert team Online Respect, maar dat mocht niet baten.

 

Plan van aanpak tegen pesten.

Niks nieuws, pesten buiten school of op sportclub/verenigingen wordt niet genoemd. Alleen bewezen effectieve methodes gebruiken (als er zo een zou zijn dan was dit rapport niet nodig). Ouders, leerlingen en school moeten samenwerken, (Ouders komen niet eens op een ouderavond.) Pilots draaien om effectiviteit te bewijzen, (gaat dat net als bij KiVa voor € 1.000.000 per methode en dan op 70 scholen en alléén in groep vijf?)
Leraren moeten pesten herkennen, (pesten gebeurt stiekem om te voorkomen dat het wordt herkend). Wie gaat ze leren het pesten te herkennen? De falende methodes?

De volledige druk van het bestrijden van pesten wordt op de schouders van de school gelegd. Maar beste meneer de staatssecretaris, stel dat de pester UW kind is! Zoudt u daar dan niet eens wat aan gaan doen? Het is UW kind en U bent verantwoordelijk voor het gedrag van UW kind! Daarom is het UW taak om ervoor te zorgen dat MIJN kind daar niet het slachtoffer van wordt! Of vindt u dat de school met maar moet oplossen?

Ik heb het helemaal gelezen en ik, als vader van een gepest kind en als degene die koeien met gouden horens werd beloofd over het aanpakken van de pesterij tegen mijn kind, ziet maar één verschil met hoe het 15 jaar geleden ging: er zijn mooiere woorden gebruikt om de weg naar hetzelfde doolhof te wijzen. Maar ja, wat had je anders verwacht als de falende methodes mogen adviseren. De enigen die hier blij van worden zijn de onderzoekers en…: de pesters! De overheid heeft een zeer slechte reputatie als het gaat om de veiligheid van leerlingen inzake pesten, en nu wil diezelfde overheid de lakens uitdelen over iets waar ze de ballen verstand van hebben.

Is er iemand die de bijlage heeft?

 

Pesten is het minderwaardig behandelen van iemand om daar zelf voordeel uit te kunnen halen. Het heeft niets met het gedrag of uiterlijk van het slachtoffer te maken. 

Pesterijen onder kinderen zijn het gevolg van de groei- en ontwikkeling van de hersenen. De overgang van volgzaamheid naar onafhankelijk geeft een periode waarin het kind zich superieur acht ten opzichte van de overige groepsleden (dit is een eigenschap van pesters). Er zijn ook kinderen bij wie dit pas rond het 12e-13e levensjaar voltrekt (dit zijn de gepesten omdat zij niet anders weten dan dat de volwassenen hen zullen beschermen). De groei en ontwikkeling van de hersenen kun je niet sturen, daarom zijn opvoedprogramma’s met rollenspellen, of methodes die gericht zijn op bewustwording, zinloos als anti pesten methode. In de praktijk zien we dan ook dat dergelijke programma’s geen pesterijen kunnen stoppen.
Pesten is het middel waarmee macht over anderen wordt verkregen. En omdat het alleen gedaan wordt als anderen (uit de peergroep) het kunnen zien, heeft het de bedoeling angst aan te jagen. Als grote mensen dit doen dan heet het terrorisme en als kinderen het doen dan heet het: ‘grensoverschrijdend gedrag dat mogelijk wordt uitgelokt door niet-weerbare kinderen’.
Bij cyberpesten gaat het om het spelen van een rol die, vanwege de anonimiteit op het internet, veilig gespeeld kan worden. Het kind verplaatst zich in de rol van de agressor, de kwaadwillende machthebber. Het is de vervanger van het boefje spelen. Het kan stiekem gedaan kan worden, en er is nog geen natuurlijke rem op dit gedrag. Want ook hier zien we dat het in alle gevallen te maken heeft met de leeftijd van de pester en dat ook deze vorm van pesten niets te maken heeft met het gedrag of uiterlijk van de gepeste.

 

Volgens mij zijn we het hartstikke eens, behalve vwb de stelling dat pesten een groepsprobleem is. Destijds werden 5 groepen genoemd, nl:
pester; gepeste; meelopers; omstanders en onwetenden. Terugtellend krijg je dat de onwetenden niets in de gaten hebben, de omstanders pesten niet maar kijken alleen toe, de meelopers bedenken zelf niets (daarom worden ze meelopers genoemd). Dan blijven de pester en de gepeste over van wie alleen de pester pest. Dus het groepsproces wordt gevormd door één persoon!
Stel: er wordt een kind gepest. Welke methode kan er dan voor zorgen dat dat kind morgen niet meer wordt gepest? De methode die dat kan mogen we terecht een anti pestenmethode noemen. Van de andere methodes moeten we ons eens afvragen hoeveel volwassenen er nodig zijn om tegen één klein opdondertje te zeggen: “Hé, kappen jij!’

 

Dat zijn mooie woorden xxxx maar het is niet in overeenstemming met de praktijk. Maar laat ik eerst opmerken dat ik het heb over de leeftijdsgroep van 6-16 jaar.
Niet alle leden van deze groep zullen een gedachtewisseling over dit onderwerp hier op prijs stellen en daarom verplaats ik mijn antwoord naar deze pagina van mijn website. Het is een openbare pagina waar je na aanmelding je reactie kunt achterlaten.

 

Voortzetting

Ik beperk me tot de leeftijdsgroep van 9 tot 15 jaar. Hierop zijn drie ontwikkelingsfasen van toepassing, namelijk:

  1. Het Impulsieve Egostadium waarin het kind beschermd en aangestuurd wil worden door de volwassene. Bij kritiek reageren ze agressief, ze doen (stampvoetend) wat hen wordt opgedragen maar nemen zelf geen initiatief. 
  2. De zelfbeschermende fase waarin het zich losrukt van de ouders. Ze vinden zichzelf superieur en anderen minderwaardig. Bij kritiek halen ze de schouders op en een opdracht wordt uitgesteld tot het eind van de week.
  3. De verzorgende fase waarin het kind respect en genegenheid ten opzichte van anderen ontwikkeld. Het gaat samenwerken en nemen zelf het initiatief.

In deze leeftijdsgroep willen meisjes een groepje om zich heen en willen jongens bij een groepje horen. Meisjes zijn over het algemeen eerder in de derde fase dan jongens maar aan het einde lopen ze gelijk.

In de 1e fase zijn ze afhankelijk van de ouders, in de 2e komen ze voor zichzelf op en in de 3e komen ze voor elkaar op.

10% van de kinderen komen al op 9-10 jarige leeftijd in de zelfbeschemende fase terwijl nog eens 10% dit pas rond het 14e jaar bereikt. Dit lijkt langzaam te zijn maar het zou mogelijk kunnen zijn dat het brein deze periode gebruikt om het cognitieve deel van de hersenen te ontwikkelen. Onderzoek van prof. Dr René Veenstra (2004) toont aan dat gepeste kinderen vaak beter af zijn in prestaties en vriendschappen dan hun pesters.

 

Pesten

Pesten ontstaat waarschijnlijk doordat een kind als een van de eersten uit de groep in de zelfbeschermende fase komt. Het superioriteitsgevoel dat hier bij hoort veroorzaakt een drang naar macht. Die macht wordt uitgeoefend op de kinderen die zich nog in de 1e fase bevinden. Doordat steeds meer kinderen de overstap maken groeit het aantal meelopers en blijft er uiteindelijk nog maar één slachtoffer over. Omdat dit slachtoffer nog in de 1e fase is, zal het rekenen op de steun en bescherming van de volwassene en vinden dat de volwassene de pesterij moet zien en moet stoppen. Het gaat de pesterij dus niet zelf melden. Datzelfde geldt voor de omstanders. Ook zij zullen de pesterij niet melden omdat zij, net als de pester, de schouders op halen en geen actie ondernemen.

Een alternatief plan van aanpak

Huidige anti pesten programma’s zijn voornamelijk opvoedprogramma’s die onterecht gebruikt worden om pesterijen te stoppen of te voorkomen. Ze zijn hier niet voor ontwikkeld. Ze werken nauwelijks omdat ze worden ingezet vóór de hersenen zover zijn ontwikkeld dat ze dit kunnen verwerken. Ze horen namelijk thuis in de laatste fase, de verzorgende fase. Hierin worden kinderen zich bewust van wat er in hun omgeving voorvalt, en zullen ze fel reageren op onrecht. Jonge kinderen zeggen: “Je moet het tegen de meester zeggen!”. En oudere kinderen zeggen: “Pesten mag je niet doen want pesten is heel erg”.

Kinderen tot 15 jaar kunnen de gevolgen van het eigen handelen niet overzien, daarom zijn de ouders verantwoordelijk en zelfs aansprakelijk in geval van schade. (Art. 6:162 e.v. BW en in België Art. 1384 BW.) Denk hierbij aan schade door voetballen of babysitten.

 

De bouwstenen

Leer kinderen vanaf 6 jaar dat pesten net zo verkeerd is als een scheet laten in de klas. Zorg dat het anoniem gemeld kan worden en dat de school een middel heeft om onmiddellijk actie te ondernemen. Als dit niet helpt dan doe je dit

  1. Gebruik het Pestprotocol om aan te geven welk gedrag er wordt verwacht.
  2. Gebruik het Pestbriefje om een pesterij te stoppen.
  3. Gebruik een opvoedprogramma om een pesterij te voorkomen en de harmonie te herstellen. 

Op deze wijze worden de zwakke punten van de verschillende aanpakken opgeheven en de sterke punten verder versterkt. De scholen houden hun eigen identiteit door een programma te kiezen dat het beste bij hen past en waar zij de beste ervaring mee hebben.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Plaatsing alleen na goedkeuring! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.