Is pesten een opvoedkundig probleem?

Als gevoelens, intelligentie, aanpassingsvermogen, et cetera, criteria zijn voor het ordenen van levensvormen dan staat de mens op eenzame hoogte. Maar deze uitzonderingspositie gaat wel gepaard met een jarenlange ontwikkeling van lichaam en psyche.

In de enkele maanden van de zwangerschap wordt het lichaam opgebouwd hetgeen direct na de geboorte als mensenkind te herkennen is. De uiterlijke kenmerken zijn al bepaald en in de meeste gevallen zijn deze in overeenstemming met de innerlijke kenmerken. Maar door de stand van bepaalde genen kan hierin variatie optreden. Deze variaties maken de mens als individu uniek maar gelijkertijd ook heel kwetsbaar. Zij zorgen niet alleen voor de kleur van het haar of de vorm van het gezicht maar zij bepalen ook dat de psyche van het geslacht in overeenstemming is met het in aanbouw zijnde lichaam. En juist hierin komt de onuitwisbare kracht van de onvoorspelbaarheid tot uiting. Want direct na de geboorte komt de vraag: “is het een jongetje of een meisje?” Het antwoord hierop wordt bepaald door alleen het uiterlijk van de jonge nazaat. Van het innerlijk van dit unieke individu weten we nog niets maar we gaan er desondanks klakkeloos vanuit dat alles aan het kind binnen de grenzen van de acceptatie liggen. En deze veronderstelling houden we de eerste levensjaren van het kind als realiteit. Een jongen is een jongen en een meisje is een meisje!

 

Grootbrengen of opvoeden?

Met de baby nog aan de borst staan we voor de keuze of we het kind gaan grootbrengen door het te voorzien van voeding, kleding, onderdak enzovoorts, en doen we dit totdat het kind groot genoeg is om voor zichzelf te zorgen, of gaan we het opvoeden?
Nu kan het een niet zonder de ander zodat het altijd een combinatie van beide moet zijn en in die samensmelting zien we iets opmerkelijks. Voor de lichamelijke verzorging en gezondheid van het kind roepen we de hulp in van deskundigen zoals de huisarts of het consultatiebureau. En voor een gezonde lichamelijke ontwikkeling brengen we het naar de sportvereniging of naar de balletschool. Daarnaast krijgt het kind zang- of muziekles. Maar voor de opvoeding doen we geen beroep op deskundigen, terwijl dit het meest complexe deel van het opgroeien is. De reden hiervoor is niet duidelijk maar het kan zeker geen financiële oorzaak hebben. Immers, de gesubsidieerde kinderopvang maakt dubbele inkomens mogelijk waardoor er voldoende geld beschikbaar is om deskundige hulp voor de opvoeding in te huren.
Opvoeden is het bijbrengen van normen, waarden, levensbeschouwingen en gedragingen. Deze verschillen voor elke opvoeder omdat onze genen die variatie dicteren. Een opvoeding is het samensmelten van de opvattingen/leefregels van de verzorger(s) en de benodigde zorg welke het kind vraagt. En dit is voor ons mensen zeer tijdrovend. Het duurt maar liefst vijftien jaar voor de gevolgen van het eigen handelen kunnen worden overzien en zolang is het kind afhankelijk van de oplettendheid en ervaring van de verzorger of opvoeder. Gedurende die tijd zal het kind met vallen en opstaan een weg in de samenleving moeten vinden. In dit proces is begeleiding nodig maar dit mogen we niet eisen van de kinderopvang of de school. De kinderopvang verzorgt een kind en de school draagt de kennis over welke nodig is om een zelfstandig leven te gaan leiden. Hierbij moeten beide instellingen voldoen aan de (kwaliteits)eisen en regels welke door de overheid zijn opgelegd. Als hier al sprake is van opvoeden dan is dit een collectieve opvoeding naar de wensen van de staat!

 

Verschillende mensen door gen-variaties

Als de opvoeding tekortschiet dan kan dit leiden anti-sociaal gedrag ten opzichte van bijvoorbeeld leeftijdgenoten. Het kan zich uiten in zowel dominant- als onderdanig gedrag. De eerste teken hiervan zijn zichtbaar rond het achtste levensjaar. Het onderdanige kind verdwijnt in de massa en het dominante kind eist een leidinggevende positie binnen de peergroep en probeert deze positie te versterken door een klein groepje volgelingen gunsten te verlenen. De gehele groep wordt daardoor gesplitst in 3 sub-groepen: de leider; de volgers; en de ‘vrije’ kinderen. Als de leider diens positie verder wil versterken wordt er dwang uitgeoefend op de groep ‘vrije’ kinderen door tweestrijd te zaaien. Voor hen die het leiderschap betwisten wordt een van te voren gekozen kind als minderwaardige behandeld en zo als voorbeeld gesteld voor eenieder die de leider niet erkent. De middelen waarmee dit wordt gedaan zijn vaak de kenmerken welke door de gen-variatie zijn onstaan zoals lichaamsbouw, haarkleur, gedrag, et cetera. Deze verschillen tussen mensen, als gevolg van de stand van bepaalde genen, kunnen wetenschappelijk worden verklaard en zijn dus niet het gevolg van een persoonlijke voorkeur. Het is in de kern dus niet mogelijk het benadeelde kind deze verschillen te verwijten.

 

Pesten

Iemand als minderwaardige te behandelen met de bedoeling daar zelf beter van te worden is een overtreding van de ‘in het algemeen verkeer geldende opvatting’. Daarmee worden normen, waarden, leefregels en levensbeschouwingen geweld aangedaan en omdat dit de regels voor het opvoeden zijn, lijkt het logisch te veronderstellen dat pesten een opvoedkundig probleem is. De oplossing voor het stoppen en voorkomen van pesterijen zal in dat geval niet bij de school maar bij de opvoeders gezocht moeten worden. Pesten is grensoverschrijdend gedrag en dit moet zo snel mogelijk gecorrigeerd worden. Deze correctie kan niet afgedwongen worden omdat ouders de vrijheid moeten behouden hun kind volgens eigen inzicht op te voeden (mits hierdoor geen geschreven- en ongeschreven wetten worden overtreden). Echter, door het grensoverschrijdend gedrag dat tot de pesterijen heeft geleid is er bij de pester mogelijk een beeld ontstaan dat leiderschap kan worden verkregen door verbaal- en/of nonverbaal geweld. En naarmate de pesterijen hebben voortgeduurd kan het beeld van het door geweld verkregen leiderschap een idee-fixe zijn geworden waardoor er, voor resocialisatie, deskundige begeleiding vereist is.

De ernst en de duur van de pesterij is bepalend voor de omvang van de schade aan dader en slachtoffer. En omdat pesterijen zich voornamelijk richten op een aantoonbaar verschil, van welke aard dan ook, en dit verschil door de pester en de steeds groter wordende groep ‘meelopers’ wordt aangewend om te kunnen pesten zal dit verschil een legitieme status krijgen bij pesters èn gepesten. De gedachte dat een kind wordt gepest omdàt, in plaats van gepest worden mèt wordt hierdoor klakkeloos als waarheid aangenomen.
Pesterijen welke hun oorsprong vinden in genetische variaties, zijn moeilijk te bestrijden vanwege die veronderstelde legitimiteit. Vooral wanneer dit vanuit een culturele of religieuze overtuiging plaatsvindt. In te veel landen wordt homosexualiteit als een vrijwillige keuze of ziekte beschouwd en niet als een genetische variatie. De ongenuanceerde overtuiging waarmee dit aan anderen wordt opgedrongen heeft hetzelfde doel als de pesterijen bij kinderen. Namelijk: de poging omstanders te overtuigen van de eigen superioriteit door een van te voren gekozen individu of groep als inferrieur te bestempelen.

Acceptatie van genetische variaties ligt in handen van leiders, regeringen, de staatshoofden en religieuze leiders. En om er voor te zorgen dat nieuwe leiders geen ‘pesters’ of ‘meelopers’ zijn, moeten we daar bij de opvoeding al op letten.
Pesten is dus toch een opvoedkundig probleem!

One thought on “Is pesten een opvoedkundig probleem?

  1. Het is altijd hetzelfde…de appel valt niet ver van de boom, er zullen altijd types zijn die denken zich superieur te moeten gedragen en het ergste is dat men het zelf niet eens door heeft.
    Sterker nog het wordt beloond in deze maatschappij jezelf sterk en agressief op te stellen, loop maar langs een willekeurig voetbalveld. Dominantie, superieur zijn, en dualiteit regeert , helaas altijd ten koste van anderen. Het zal je kind maar zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Plaatsing alleen na goedkeuring! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.